Zagłosuj na Top Atrakcje 2021! To już ostatni tydzień!
, Vincci
, Vincci

GÓRNOŚLĄSKI PARK ETNOGRAFICZNY cz.1 BESKID ŚLĄSKI

Komentarze 8
2012-05-23

Górnośląskie muzeum jest położone na terenie malowniczego parku miejskiego, rozciągającego się między Katowicami, Siemianowicami i Chorzowem. Pierwotną lokalizacją muzeum, z lat 30. XX wieku, miał być katowicki Park Kościuszki. Tu zresztą przeniesiono pierwsze obiekty – kościół z Syryni (z XV w.) i spichlerz dworski z Gołkowic (z XVII w.). Niestety prace nad stworzeniem śląskiego muzeum na wolnym powietrzu przerwano. Do idei powrócono dopiero w 1952 roku. Wówczas podczas Zjazdu Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego nie tylko wskazano potrzebę powołania takiej jednostki na Śląsku, ale także wskazano jej lokalizację – Park Kultury i Wypoczynku. Inicjatywę tę poparli wiceprzewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej, płk Jerzy Ziętek oraz wojewódzki konserwator zabytków, Mieczysław Romański. Ostatecznie w 1959 r. podjęto decyzję o stworzeniu Górnośląskiego Parku Etnograficznego w Chorzowie (GPE). Do momentu jego otwarcia, tj. do 1975 roku na terenie przeznaczonym dla muzeum trwały prace związane z jego przygotowaniem - wyrównywanie powierzchni, nasadzanie nowej roślinności, tworzenie stawów.

ZAGRODA ŁĄKOWA - chałupa z Istebnej wnętrze, Vincci
ZAGRODA ŁĄKOWA - chałupa z Istebnej wnętrze, Vincci

Autorami projektu muzeum byli: Maria Bytnar-Suboczowa i Anzelm Gorywoda. Wyodrębniono w nim dwa regiony: Górny Śląsk, w którym podzielony został na pięć podregionów: Beskid Śląski, Podregion Podgórski, Pszczyńsko-Rybnicki, przemysłowy i Lubliniecki, oraz Zagłębie Dąbrowskie.

Można tu podziwiać 75 obiektów dużej i małej architektury, a w tym: 14 zagród chłopskich, wolnostojące spichlerze, kapliczki, kuźnie, piece, studnie, płoty, mostki, oraz ule.

GÓRNZAGRODA ŁĄKOWA - chałupa z Istebnej wnętrze, Vincci
ZAGRODA ŁĄKOWA - chałupa z Istebnej wnętrze, Vincci
ZAGRODA ŁĄKOWA -chałupa z Istebnej wnętrze, Vincci

Pierwszymi budynkami, jakie znalazły się w muzeum były: spichlerz plebański z Warszowic z XVIII wieku oraz wiatrak z Grzawy z 1813 roku, uznawany za ostatni wiatrak na Śląsku. Jest to obiekt wart uwagi ze względu na mieszaną konstrukcję koźlako-paltraka; stoi na drewnianym koźle, obudowanym murowanym cokołem (konstrukcja paltraka), natomiast obracany jest cały w stronę wiatru za pomocą drewnianego dyszla, zwanego łogonem.Jednym z ciekawszych obiektów jest chałupa bogatego chłopa z Istebnej w Beskidzie Śląskim. Jest to chata dymna (bez komina), posadowiona na kamiennej podmurówce.

Na terenie parku znajduje się także piękny osiemnastowieczny drewniany kościół św. Józefa Robotnika. Wieś Nieboczowy, z której został przeniesiony została całkowicie wysiedlona, a jej teren przeznaczono na budowę zbiornika retencyjnego. Kościół jest więc jedynym materialnym znakiem przypominającym o tej wsi. Wewnątrz kościoła uwagę zwraca droga krzyżowa zapisana w dialekcie morawskim języka czeskiego.Interesujący jest też zespół pasterski z Brennej, na który składają się m.in. chałupa groniowa (tzn. położona w górach, groniach), szałas pasterski, koszor oraz zamieszkujące tu stado owiec, wypasane na całym terenie muzeum.

ZAGRODA ŁĄKOWA - chlewik z Istebnej (XVIIIw)., Vincci
ZAGRODA ŁĄKOWA - chlewik z Istebnej (XVIIIw)., Vincci

W GPE można zobaczyć również kolekcję spichlerzy, zarówno plebańskich czy dworskich jak i chłopskich. Szczególnie ciekawy jest nieduży kopułowy spichlerz z Bojanowa o konstrukcji slegowej (zwanej też ślegową lub ślęgową), czyli takiej, gdzie dach jest dwuspadowy i składa się z poziomych belek (sleg) rozmieszczonych w określonych odstępach, równolegle do kalenicy. Końce sleg opierają się na ściętych trójkątnie ścianach szczytowych, zbudowanych z okrąglaków, stanowiących przedłużenie ścian zrębu.

Ekspozycja muzeum w interesujący sposób ukazuje charakterystyczne dla regionu Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego przenikanie się świata wiejskiego i przemysłowego.

ZAGRODA ŁĄKOWA - chałupa i chlewik z Istebnej, Vincci
ZAGRODA ŁĄKOWA - chałupa i chlewik z Istebnej, Vincci

Znakomita większość obiektów prezentuje tradycyjną architekturę ludową (tę wiejską i małomiasteczkową), zróżnicowaną nie tylko regionalnie, ale także pod względem statusu społecznego i profesji wykonywanej przez jej dawnych mieszkańców. Tu także można wziąć udział w licznych warsztatach, pokazach muzealnych czy imprezach plenerowych.Wędrówkę po muzeum można odbyć samodzielnie lub z przewodnikiem.

Informacje praktyczne.

ZAGRODA ŁĄKOWA - chlewik z Istebnej (XVIIIw), Vincci
Kapliczka z Istebnej (1910r)., Vincci
ZAGRODA ŁĄKOWA - Garbarnia z Koniakowa (1900r)., Vincci

Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie,

ul. Parkowa 25, 41-500 Chorzów

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA , Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA , Vincci

tel. (32) 241 07 18

tel. fax (32) 241 55 01

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA, Vincci

www.skansen.chorzow.pl

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chałupa z Istebnej (1794r), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chałupa z Istebnej (1794r), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chałupa z Istebnej (1794r), Vincci

Zwierzęta

Na terenie skansenu żyją zwierzęta gospodarskie: stado owiec,kozy i konie. Zaglądają też do skansenu bażanty, zające, czasem nawet sarny

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wejście do sieni, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wejście do sieni, Vincci

Pamiątki

Sklepik z pamiątkami w chałupie z Rudy Śląskiej-Bykowiny.

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chałupa z Istebnej (1794r), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chałupa z Istebnej (1794r), Vincci

Posiłek regionalny

Karczma :
„Działająca na terenie Górnoślaskiego Parku Etnograficznego w Chorzowie zabytkowa XIX - wieczna karczma "U Brożka" serwuje m. in. potrawy kuchni śląskiej. Domowa kuchnia po przystępnych cenach. Organizowane są wesela, komunie, imprezy firmowe, spotkania integracyjne.

ZAGRODA BOGATEGO cHŁOPA - wejście do sieni, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chałupa z Istebnej sień, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wnętrze izby, Vincci

Jednodniową wycieczkę po Górnośląskim Parku Etnograficznym postanowiłem podzielić na kilka etapów chciałbym zacząć od Beskidu Śląskiego który podzielilem na:

  • ZAGRODĘ ŁĄKOWĄ z Chałupą z Istebnej(1876r)-Chlewikiem z Istebnej(XVIIIw)-Kapliczką z Istebnej(1910r)-Garbarnią z Koniakowa(1900r).
  • ZAGRODĘ BOGATEGO CHŁOPA z Chałupą z Istebnej(1794r)-Stodołą z Istebnej(XVIIIw)-Chlewem z Istebnej(Ipoł.XVIIIw)-Spichlerza zpiwnicą z Brennej(poł.XIXw).
  • ZESPÓŁ PASTERSKI z Chałupą groniową z Brennej(1809r)-Chałupą tkacza z Brennej(1820r)-Szopy na owce z Brennej Bukowego Gronia(poł.XIXw)-Szopy na owce z Brennej ze Starego Gronia(poł.XIXw)-Szałasu pasterskiego z Brennej,Małej Orłowej(pocz.XXw)-Koszor na owce z Brennej(pocz.XXw).

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wnętrze izby, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wnętrze izby, Vincci

ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wnętrze izby, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wnętrze izby, Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chlew z Istebnej (I poł.XVIII w) i spichlerz z piwnicą z Brennej (poł.XIX w), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - stodoła z Istebnej (XVIII w), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - wialnia z Sosnowca ( XX w), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - chlew z Istebnej (I poł.XVIII w), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - spichlerz z piwnicą z Brennej(poł.XIX w), Vincci
ZAGRODA BOGATEGO CHŁOPA - spichlerz z Brennej (poł.XIX w), Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - chałupa groniowa z Brennej (1809r), Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - chałupa groniowa sień, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - chałupa groniowa z Brennej ( 1809r) chałupa tkacza z Brennej (1820r) szałas pasterski z Brennej -Mała Orłowa(pocz.XX w), Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - chałupy:tkacza i groniowa z Brennej, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - chałupa tkacza z Brennej (1820r), Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - wnętrze izby tkacza z Brennej, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - wnętrze izby tkacza z Brennej, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - izba tkacza z Brennej, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - izba tkacza z Brennej, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - szopa na owce z Brennej Stary Groń (poł. XIX w), Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - szopa na owce Stary Groń z Brennej, Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - koszor na owce z Brennej (pocz.XX w), Vincci
ZESPÓŁ PASTERSKI - szałas pasterski z Brennej Mała Orłowa (pocz.XX w ), Vincci

Komentarze

Zostaw swój komentarz

Vincci
30 maj 2012 21:31

[cytuj autor='Świątkowski Roman'] Jak zwykle zdjęcia - perfect. Jeden z największych skansenów, i można cały dzień w nim spędzić  i się nie nudzić. Pozdrawiam A gospodarza z rodzinką przed chatą nie widziałeś ? Ostatnio edytowany: 2012-05-30 17:51[/cytuj]

Hehe widze żeś sołtys całą gębą🙂 a i córy dorodne jak maliny,pewnie już w chałupie wiano w skrzyniach okutych zgotowane i tylko czekaja aż jakis gospodarz wysle swatów na zrękowiny.A ja Romku spędziłem w tym skansenie 5 godzin i nie chciało mi się wychodzić tak  było miło.Spokój cisza i tylko kilka osób.

mokunka
30 maj 2012 20:51

Vincci, foto-art, ślicznie skansen pokazałes.Bylam dawno, z 5 lat temu, w dodatku poźną jesienia.Nie wyglądało to wtedy tak pięknie, jak na Twoich fotach...

Romciu, jako gospodarz wyglądasz super. Prawdziwy pan na włościach!

pozdrawiam chłopaków z Sosnowca🙂

Roman Świątkowski
30 maj 2012 17:38

Jak zwykle zdjęcia - perfect. Jeden z największych skansenów, i można cały dzień w nim spędzić  i się nie nudzić.

Pozdrawiam

A gospodarza z rodzinką przed chatą nie widziałeś ?

Ostatnio edytowany: 2012-05-30 17:51

Vincci
30 maj 2012 10:28

[cytuj autor='Piernikarczyk Anna'] Uprzedziłeś nas, też się tam wybieramy 🙂 Piękna galeria, świetna wycieczka! [/cytuj]

Byłem tam   gdy  Ty Aniu byłaś w Wesołym miasteczku czyli w Środę po południu🙂Kilka zdjęć powrzucałem jak byłem w Sierpniu w 2008  ale to dopiero w następnych częściach bedzie dobrze widać szczególnie w przydomowych ogródkach gdzie wszystko już rozkwitło paletą barw.

marian
30 maj 2012 09:51

Bardzo ciekawy skansen,Relacja brzmi zachęcająco . Może uda mi się namówic rodzinke . Pozdrawiam.

Anna Piernikarczyk
30 maj 2012 08:48

Uprzedziłeś nas, też się tam wybieramy 🙂

Piękna galeria, świetna wycieczka!

toja1358
30 maj 2012 00:33

Ciekawy skansen i bajecznie piękne zdjęcia!

Pozdrawiam


30 maj 2012 00:15

Solidnie przygotowałeś relację i chwała za to. Widać, że chociaż eksponaty pochodzą z miejscowości górskich, zadomowiły się niżej... i dobrze.

Ostatnie zmiany atrakcji:
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 2005 roku przez aktywną rodzinkę złożoną dziś z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami i informacjami praktycznymi. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy ponad 40 000 polubień, a na Instagramie 3 400 Obserwujących.
Jeżeli chcesz nas wesprzeć to możesz zamówić nocleg przez Booking.com - ciebie to nic dodatkowo nie kosztuje, a my dostaniemy drobną prowizję. Dziękujemy!
Copyright 2005-2021