śluza Augustów, Joanna
śluza Augustów, Joanna

Śluza Augustów + Muzeum Historii Kanału Augustowskiego i Ostry Róg, czyli Kanał Augustowski +

W swoich wędrówkach szlakiem śluz na Kanale Augustowskim dotarliśmy do Augustowa. Nie jest to środek kanału w sensie długości, ani środkowa śluza, nie znajduje się tu najwyższy punkt kanału, ani największa różnica poziomów, ale to właśnie tej miejscowości kanał zawdzięcza swoją nazwę.

Kanał Augustowski w Augustowie, Joanna
Kanał Augustowski w Augustowie, Joanna

W pobliżu śluzy Augustów znajduje się obelisk upamiętniający 150 lat Kanału Augustowskiego, a także obelisk poświęcony Ignacemu Prądzyńskiemu, budowniczemu kanału i tablica z ogólnymi informacjami o tej budowli wodnej.

głaz upamiętniający 150 lat Kanału Augustowskiego, Joanna
głaz upamiętniający 150 lat Kanału Augustowskiego, Joanna
obelisk poświęcony Ignacemu Prądzyńskiemu, Joanna
obelisk poświęcony Ignacemu Prądzyńskiemu, Joanna

Śluza Augustów jest piątą śluzą licząc od strony Biebrzy. Śluza ta umożliwia pokonanie różnicy poziomów 2,44 m. Została wybudowana na 32,5 km kanału, pierwotnie w latach 1825-1826 pod kierownictwem porucznika inżynierów Konstantego Jodko. Po jej wysadzeniu w 1944 roku, została odbudowana w latach 1947-1948. Obecnie ma metalowe wrota i unowocześniony mechanizm ich otwierania, co spowodowało wydłużenie czasu śluzowania o 7 minut.

Gdy do niej podeszliśmy, akurat podpływał statek. Zatrzymaliśmy się na moście, aby obserwować śluzowanie. Widziałam ten proces już wiele razy, ale nadal lubię go oglądać. Teraz dodatkowo chciałam wytłumaczyć córce „na żywo” zasadę działania śluzy.

śluza Augustów, Joanna
śluza Augustów, Joanna

Poczekaliśmy aż statek wpłynął do komory śluzy, obniżył się poziom wody i … nie dotrwaliśmy do wypłynięcia statku ze śluzy, bo lunął deszcz. Uciekliśmy do Muzeum Historii Kanału Augustowskiego. Nie chodziło tylko o schronienie przed deszczem. Zwiedzanie tego muzeum i tak mieliśmy w planach.

Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna

Muzeum (a dokładnie Dział Historii Kanału Augustowskiego, będący częścią Muzeum Ziemi Augustowskiej) jest zlokalizowane w tzw. Dworku Prądzyńskiego nieopodal śluzy. W kilku salach pokazano narzędzia używane do budowy kanału, a także wiele dokumentów, szkiców i wspomnień związanych z tym zabytkiem. Na koniec obejrzeliśmy film o historii kanału, jego budowniczych, a także przebiegu i kolejnych śluzach, z którego dowiedzieliśmy się wielu ciekawych rzeczy.

Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna

Kanał Augustowski powstał, aby umożliwić połączenie Wisły z Niemnem, i dalej z portem w Windawie (dzisiejsza Łotwa). Chodziło o pominięcie portu w Gdańsku w związku z wojną celną z Prusami. Pomysłodawcą takiego rozwiązania był minister skarbu Królestwa Polskiego książę Ksawery Drucki-Lubecki.

Projektantem i pierwszym kierownikiem budowy był Ignacy Prądzyński. Ze wspomnień Prądzyńskiego wynika, że nie znał się on zupełnie na budownictwie wodnym i początkowo wzbraniał się przed przyjęciem powierzonego mu zadania. Jednak nie potrafił wskazać nikogo odpowiedniejszego na to stanowisko, więc ostatecznie wyjechał w Augustowskie i dopiero po drodze uczył się wszystkiego z książek. Później sam nazywał Kanał Augustowski swoim największym arcydziełem.

Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna

Prace budowlane trwały od 1824 roku, ale zostały przerwane w związku z wybuchem powstania listopadowego. Po wznowieniu prac kanał ukończono w 1838 roku, a w 1839 roku rozpoczęto żeglugę na całej jego długości.

Wzdłuż przyszłej drogi wodnej powstały cementownie, dwie cegielnie, a także liczne warsztaty kowalskie, stolarskie i ślusarskie. Huta i odlewnia żeliwa hrabiego Karola Brzozowskiego ze Sztabina dostarczały żelaza.

Na potrzeby budowy Kanału Augustowskiego wypracowano technologię i uruchomiono produkcję specjalnego wapna hydraulicznego, które zapewniało odpowiednią twardość i wytrzymałość budowli.

Większość prac wykonywano ręcznie lub przy użyciu prostych maszyn, a w okresach najintensywniejszych robót przy budowie kanału pracowało jednocześnie od 4 do 7 tysięcy ludzi.

Do obudowania śluz z zewnątrz zastosowano umocnioną czerwoną cegłę i biały piaskowiec, aby ich wygląd nawiązywał do polskich barw narodowych.

Na całej długości kanału różnica poziomów wynosiła 54,05 m. Poszczególne śluzy wyrównywały różnicę poziomów wody między zbiornikami wynoszącą od 0,8 m do 9,80 m.

Po zwiedzaniu, gdy deszcz przestał padać, udaliśmy się na drugą stronę ulicy do Kaktusika na obiad w ładnym otoczeniu. Pierogi bardzo nam smakowały, ale na deser pojechaliśmy do karczmy Ostry Róg położonej na półwyspie o tej samej nazwie, na północnym brzegu Jeziora Białego Augustowskiego.

karczma Ostry Róg, Joanna
karczma Ostry Róg, Joanna

Zjedliśmy lody i poszliśmy na spacer brzegiem jeziora. Dotarliśmy na najbardziej wysunięty punkt półwyspu, na sam koniec Ostrego Rogu. Polana wśród drzew, otoczona Jeziorem Białym prawie dookoła, z pomostem, pompą i drewnianymi ławkami wydała się znajoma.

półwysep Ostry Róg, Joanna
półwysep Ostry Róg, Joanna
półwysep Ostry Róg - koniec najdalej wysunięty w wodę, Joanna
półwysep Ostry Róg - koniec najdalej wysunięty w wodę, Joanna

W dzieciństwie przyjeżdżałam tu dość często i z tym miejscem wiąże się niejedno wspomnienie. I znów na Ostrym Rogu zbierałam muszelki, tylko że już nie z tatą, a z córką.

pomost na Ostrym Rogu, Joanna
pomost na Ostrym Rogu, Joanna

Pogoda niby nie była najlepsza, ale miała swoje plusy. Chłodne powietrze sprawiło, że nad wodę nie przyjechały tłumy, a nam nie przeszkadzało w brodzeniu po jeziorze. Spory wiatr tworzył fale, przez które fajnie się skakało.

Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna

Gdy nadciągające chmury zaczęły straszyć deszczem, spacerkiem przez Puszczę Augustowską wróciliśmy do samochodu zaparkowanego przy karczmie Ostry Róg, a potem pojechaliśmy do domu.

Puszcza Augustowska, Joanna
Puszcza Augustowska, Joanna

Ojej! Nie wzięliśmy muszelek! Zostały nad brzegiem Jeziora Białego, przy pomoście. To znaczy, że będzie trzeba kiedyś po nie wrócić…

Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna

P. S. Bilet rodzinny (2+1) do Muzeum Historii Kanału Augustowskiego 25 zł

głaz upamiętniający 150 lat Kanału Augustowskiego, Joanna
obelisk poświęcony Ignacemu Prądzyńskiemu, Joanna
obelisk poświęcony Ignacemu Prądzyńskiemu, Joanna
śluza Augustów, Joanna
śluza Augustów, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
pałacyk z 1903 roku obok Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
obok Muzeum Historii Kanału Augustowskiego, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
Puszcza Augustowska, Joanna
półwysep Ostry Róg, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
półwysep Ostry Róg - koniec najdalej wysunięty w wodę, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
Jezioro Białe Augustowskie, Joanna
pomost na Ostrym Rogu, Joanna
Puszcza Augustowska, Joanna
Puszcza Augustowska, Joanna
karczma Ostry Róg, Joanna

Komentarze

Zostaw swój komentarz

Maciej A
01 sierpień 2022 13:58

[cytuj autor='Joanna']Super. Wszystko co da się zebrać lub złapać jest ciekawe. Później żyjątka, tak jak piszesz, trafiają do swego środowiska, a pozostałe znaleziska (muszelki, szyszki, kamyki, patyki...) trafiają w kieszeniach do pralki :-).[/cytuj]

He he, cóż taki los pralki w domu z małymi dziećmi

Joanna
01 sierpień 2022 13:43

[cytuj autor='Maciej A']Ale pięknie,dopiero wróciłem z urlopu na Mazurach, płynąłem statkiem przez śluzę Guzianka, te tereny...Fajną sobie strzeliliście wycieczkęJeszcze jedno podobieństwo: ja też w tych rejonach mam swój "Ostry Róg"moja Lenka zbierała małże, ślimaki, łapała motyle, małe rybki, a nawet małe żabki (to też ciekawe że my wieczorem przy ognisku robiliśmy garnek, smażyliśmy boczek i kiełbaski, gitara i śpiew, a mała prawie 8-latka cierpliwie klęczała na pomoście z siatką na motyle czekając na moment żeby złapać rybkę), wszystkie żyjątka po złapaniu wracały do swojego środowiska :-)[/cytuj]

Super. Wszystko co da się zebrać lub złapać jest ciekawe. Później żyjątka, tak jak piszesz, trafiają do swego środowiska, a pozostałe znaleziska (muszelki, szyszki, kamyki, patyki...) trafiają w kieszeniach do pralki :-). 

Joanna
01 sierpień 2022 13:28

[cytuj autor='marian']Wróciły wspomnienia.Pamiętam rejs statkiem z Augustowa do Studzienicznej. Fajna wycieczka,pomimo deszczowej pogody będzie co wspominać.[/cytuj]

Wspomnienia są ważną częścią wyjazdów. Do Studzienicznej lubię od czasu do czasu wracać. Ciekawe kiedy znów będzie okazja...

Maciej A
01 sierpień 2022 11:51

Ale pięknie,

dopiero wróciłem z urlopu na Mazurach, płynąłem statkiem przez śluzę Guzianka, te tereny...

Fajną sobie strzeliliście wycieczkę

Jeszcze jedno podobieństwo: ja też w tych rejonach mam swój "Ostry Róg"

moja Lenka zbierała małże, ślimaki, łapała motyle, małe rybki, a nawet małe żabki (to też ciekawe że my wieczorem przy ognisku robiliśmy garnek, smażyliśmy boczek i kiełbaski, gitara i śpiew, a mała prawie 8-latka cierpliwie klęczała na pomoście z siatką na motyle czekając na moment żeby złapać rybkę), wszystkie żyjątka po złapaniu wracały do swojego środowiska :-)

marian
31 lipiec 2022 14:19

Wróciły wspomnienia.Pamiętam rejs statkiem z Augustowa do Studzienicznej. Fajna wycieczka,pomimo deszczowej pogody będzie co wspominać.

Joanna
26 lipiec 2022 12:47

[cytuj autor='allie']Ha, przeżywam małe deja vu, bo relacja z dokładnie tych samych miejsc czeka w moim archiwum na opublikowanie 🙂 Jedynie do Ostrego Rogu nie trafiliśmy. W tygodniu, w którym byliśmy w okolicy, jednego dnia temperatura spadła do 5 st. C, więc wiem co znaczy zmarznąć w Augustowie.[/cytuj]

W takim razie czekam na relację. My z powodu porannej ulewy zastanawialiśmy się czy w ogóle jechać.  Na szczęście nie przestraszyliśmy się i pojechaliśmy, bo później było już tylko lepiej.

Joanna
26 lipiec 2022 12:42

[cytuj autor='Mariusz']Fajna wyprawa, super zdjęcia, na dodatek z nutką nostalgii. Przy okazji sporo wiedzy historycznej 🙂 Ja ze swej strony, mogę tylko dodać, że twórca kanału, czyli Ignacy Prądzyński był jednym z najwybitniejszych polskich generałów I poł. XIX w. i wielce zasłużył się podczas powstania listopadowego 🙂[/cytuj]

Tak i za te zasługi został po upadku powstania "nagrodzony" zesłaniem w głąb Rosji...

Joanna
26 lipiec 2022 12:40

[cytuj autor='Południowa Hania']ta fotka z kaczusią na wodzie - mistrzostwo ! Piękna wycieczka. A co do chłodnej pogody to tak, nie jest wcale zła. Ja tak miałam na urlopie - jeszcze chłodniej bo 12 stopni, ale nie lało i da się fajnie spacerować.[/cytuj]

He, he. Kaczusia przypłynęła jak tylko zobaczyła nas na pomoście. Na nic było moje tłumaczenie, że nie powinno się karmić kaczki kanapką. Ani kaczusia ani córusia nie chciały mnie słuchać, to chociaż zdjęcia ładne porobiłam 🙂

Joanna
26 lipiec 2022 12:36

[cytuj autor='Anna Piernikarczyk']Pięknie i sentymentalnie, na pewno wrócicie po muszelki 🙂 widzieliśmy to miejsce fragmentarycznie, fajnie też byłoby wrócić 😉[/cytuj]

Pewnie wrócimy... A może najpierw nazbieramy muszelek przy kolejnej śluzie?

allie
24 lipiec 2022 17:08

Ha, przeżywam małe deja vu, bo relacja z dokładnie tych samych miejsc czeka w moim archiwum na opublikowanie 🙂 Jedynie do Ostrego Rogu nie trafiliśmy. W tygodniu, w którym byliśmy w okolicy, jednego dnia temperatura spadła do 5 st. C, więc wiem co znaczy zmarznąć w Augustowie.

Mariusz
22 lipiec 2022 13:58

Fajna wyprawa, super zdjęcia, na dodatek z nutką nostalgii. Przy okazji sporo wiedzy historycznej 🙂 Ja ze swej strony, mogę tylko dodać, że twórca kanału, czyli Ignacy Prądzyński był jednym z najwybitniejszych polskich generałów I poł. XIX w. i wielce zasłużył się podczas powstania listopadowego 🙂 

Południowa Hania
20 lipiec 2022 09:40

ta fotka z kaczusią na wodzie - mistrzostwo ! Piękna wycieczka. A co do chłodnej pogody to tak, nie jest wcale zła. Ja tak miałam na urlopie - jeszcze chłodniej bo 12 stopni, ale nie lało i da się fajnie spacerować.

Anna Piernikarczyk
20 lipiec 2022 09:16

Pięknie i sentymentalnie, na pewno wrócicie po muszelki 🙂 widzieliśmy to miejsce fragmentarycznie, fajnie też byłoby wrócić 😉

Wycieczka na mapie

Zwiedzone atrakcje

Pomnik 150 lat Kanału Augustowskiego

Pomnik poświęcony Ignacemu Prądzyńskiemu

Śluza Augustów

Zajazd Kaktusik

Karczma Ostry Róg

Półwysep Ostry Róg

Puszcza Augustowska

Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 2005 roku przez aktywną rodzinkę złożoną dziś z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami i informacjami praktycznymi.
W sezonie notujemy 80 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy ponad 60 000 obserwujących, na Instagramie 16 000, a nasz kanał YouTube subskrybowało ponad 2 100 osób.
Jeżeli chcesz nas wesprzeć to możesz zamówić nocleg przez Booking.com - ciebie to nic dodatkowo nie kosztuje, a my dostaniemy drobną prowizję. Dziękujemy!
Copyright 2005-2022